Бала кезден басталса

Бала кезден басталса

Маңғыстау газеті,04-маусым-1993 ж.

«Табиғатсыз адамзаттың күні жоқ,

Оны айтуға табиғаттың тілі жоқ»

Жас ұрпақтың табиғатты қорғауға тәрбиелеу балабақшадан, мектептен басталады. Біз бәріміз де табиғатты қорғауда, сақтауда және оны дұрыс пайдалануда ұрпақ алдында, тарих алдында жауаптымыз. Міне, осы тұрғыдан барлық жеткіншіктерге экологиялық тәрбие мен білім беру – олардың дұрыс дүние тану көзқарасын қалыптастырады. Осы бағытта дайындалған Серікбол Қондыбайдың «Бала кезден басталса» атты мақаласынан үзінді ұсынамыз.

....«Экология» деген сөзді жиі қолданып жүргенімізбен, оның құлаққа әбден сіңісті болып кеткенімен мән-мағына, байыбына әлі жете қоймағанымыз ақиқат. Оған өткен заман да кері әсер еткен болар, бірақ ең бастысы – осы сөздің, ұғымның айналасындағы мәселелердің қаншалықты екендігін түсінбеуіміз. Айта кету керек, баспасөз бетінде жиі пайдаланылатын осы сөз табиғаттың ластануы мен бұзылуы дегенді білдірмейді. Экология - өлі табиғат пен тірі табиғаттың, адам қоғамының ішкі өмір сүру тәртібі, өзара тығыз байланыс нәтижесінде қалыптасқан тепе-теңдік, өзара қажеттілік. Сәл өзгеріс болашақтағы үлкен сапалық өзгертудің басы болмақ, аталмыш ғылым осы қажеттілік, заңдылық, тепе-теңдікті зерттейді.

Мектеп бағдарламасында экология мен табиғат қорғау тақырыбы бұрыннан да бар. Дегенмен, ол көбіне бізден алысырақ өлкелерді сипаттаумен шектеліп келгенін жоққа шығармаймыз. Биылдан бастап замана талабына сай география пәнінде өлке табиғатына, жалпы географиясына ерекше көңіл бөліне бастады. Бұрынғы бір сағаттың орнына енді бір тоқсан бойы Маңғыстау географиясын оқытып отырмыз. Экология, қоршаған ортаға байланысты мәселелер бүкіл курстың бойына ендірілген, яғни, әрбір сабақ осылармен қорытындырылады. Мұндағы өзекті жай: «өз ауылындағы аталмыш проблемаларды білмейінше, оны қалай шешудің жолдарын ойластырмайынша елдің, бүкіл жердің табиғатына деген бейғам көзқарасты өзгерту мүмкін емес».

Экологиялық тәрбие беру мына бағыттарға бөлініп оқытылады. Бірінші, климаттық, жер бедерінің, тіршілік иелерінің Маңғыстау жеріндегі өмір сүру заңдылықтарын білуге ұмтылу. Шөл даладағы өсімдіктер мен жануарлар экологиясын білмейінше оған адамның тигізетін әсері жөнінде білу мүмкін емес.

Екінші, адамның қандай әрекетінің табиғи ортаға кері әсер беретіндігі. Біздің малшылығымыз, аздаған егіншілігіміз, кәсіпорындарымыз бен кен орындарымыздың қандай табыс пен зардап әкеліп отырғандығы айтылады. Үшінші, адам мен табиғаттың арасындағы қайшылықтарды бәсеңсіту, зиянды кәсіптерді, әрекеттерді алмастыру мәселесі қарастырылады. Төртінші, табиғатқа деген тоғышырлық, мәңгүрттік көзқарасты өзгертуге ұмтылу. Ол үшін Маңғыстаудың сырт көзге сұрқай, көңілсіз көрінісінен әдемілік пен өзіндік ерекшеліктерді іздеп табу, көре білу, кеңінен насихаттау. Онсыз айналамыздағы «көрінбейтін өмірді» түсінуіміз мүмкін емес. Ал табиғат әрқашан да қателік үшін кек алады.... 

Жарияланған күні: 0 Оқылған саны: 647




28 қыркүйек 2021

«Қырымның қырық батыры» деп аталатын жырлар циклі

17 қыркүйек 2021

«Ұлттың ұйысуы – одан әрі дамудың басты факторы» тақырыбындағы республикалық лекториумның қатысушыларының бір тобы музейімізде қонақта болды.

17 қыркүйек 2021

“Қорқыт ата және Уақыт” атты қазақ әдебиеті пәнінен музей сабағы өтті.

14 қыркүйек 2021

«Маңғыстау мен Үстірттің киелі орындары» атты кітабы

2 қыркүйек 2021

ЖОЛДАУДЫ ҚОЛДАЙМЫН

1 қыркүйек 2021

«Білім күні» мерекесімен құттықтаймыз!

9 тамыз 2021

Тәуелсіздіктің 30 жылдығына арналған челлендж

9 шілде 2021

«С. Ә. Қондыбайдың ғылыми және мәдениеттанулық мұрасы: түркілер мен қазақтардың миф философиясын жаңаша тұрғыда зерттеу» атты республикалық дөңгелек үстел өткізілді.

2 шілде 2021

«Ел астанасы – Нұр-Сұлтан» атты мерекелік шара өткізілді.

1 шілде 2021

Музей суретшісі Е.Ещановтың «Бояулар құпиясы» атты шеберлік сағатына шақырамыз.

21 маусым 2021

Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы мемлекеттік басқару академиясының докторанттары музейімізге келді.

16 маусым 2021

Ұлы Баба немесе Құдай -ана - жер бетіндегі мифологиялық дәстүрлердің басым көпшілігіндегі ең басты әйел (ұрғашы) сипатты тәңіриенің атауы.

1 маусым 2021

1-маусым халықаралық балаларды қорғау күніне ашық есік ұйымдастырылып тегін қызмет көрсетілді.

27 мамыр 2021

ТЫЛСЫМ ӘЛЕМНІҢ МУЗЕЙІ.

19 мамыр 2021

18-мамыр Халықаралық музей күнімен құттықтаймыз!

18 мамыр 2021

СЕРІКБОЛ ҚОНДЫБАЙ АТЫНДАҒЫ МЕМОРИАЛДЫҚ МУЗЕЙІ «ҮЗДІК АУЫЛДЫҚ МУЗЕЙ» НОМИНАЦИЯСЫНЫҢ ИЕГЕРІ.

30 сәуір 2021

Назарларыңызға музейіміздің Мифология залының онлайн видеоэкскурсиясын ұсынамыз.


: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1380989155633539&id=100011674024631

21 сәуір 2021

20 апреля состоялась научно-практическая конференция региональных студентов ′′ Серикбольский мир"

21 сәуір 2021

Рубрика ′′ Материнская мифология′′

12 сәуір 2021

С 01-05 марта по 01-05 марта музейная экскурсия на квалификационный курс

12 сәуір 2021

Почетный Алаш в центральной библиотеке Мангистауского района

7 сәуір 2021

Учителя и воспитанники средней школы No 6 г. Актау посетили наш специальный музей на праздник марта

6 сәуір 2021

На прошлой неделе две семьи нашего села были переданы работниками музеев. Им дали пищу социального значения.

31 наурыз 2021

Ақтау қаласының №6 орта мектебінің оқушылары мен мұғалімдеріның экскурсиясы


: https://www.facebook.com/100011674024631/posts/1360157467716708/?d=n