Серікбол туралы сөз болғанда...

Серікбол туралы сөз болғанда, «мен оның кітаптарын оқи алмадым», «менің басыма кіріп-шығатын емес», «мен түсінбей-ақ қойдым» дейтін сөздер көп айтылады. Ал, маған олай емес сияқты көрінеді. Серікбол сөзі математика сияқты, физика, химия сияқты күрделі формулалар мен ережелер заңдылығына құрылмай, қарапайым, қазақи, бастауын Қырдың үстіндегі өмір дағдысы мен түсінігінен алатын ойлау, пікір қылу, қисын дағдысын кең көлемде, уақыт пен кеңістіктің қазіргі орта сауаты бар адам қамти алатын көлемінде қолданылады. Оны түсінбеудің себеп-салдары, біріншіден- жалпы кітап оқуға деген қызығушылықтың кемшіндігі болса, екіншіден, бірінші себеп жоқ деп есептегенде- ата тарихтың, «есегі жорғалап» өркениет майданында ілгері шыққан елдердің мазағына қалмауға қосар үлеске талпыну жоқтығынан дер едім.

Серікбол әлеміне бас сұғу деген - түлей-тоғайға басыңды тығу дегенмен бірдей. Сіз Үстірттегі Түлей (Есен Қазақ) ішіне кіріп көрдіңіз бе? Мен жас кезімде шалдармен бірге Түлейден сексеуіл алуға талай бардым. Ол кезде елде газ деген отын жоқ еді. Газ тек дөкейлерде, «корпус», «коттедж» деп аталатын үйлер тұрғындарында бар болатын. Ал, қазақтың қарапайым жер үйлері табылған отынмен жылытылатын. Сексеуіл жағу- рахатқа бөленумен бірдей болатын. Сексеуілдің шоғында тұрған шәйнектен ішкен шәй, тоқ плитада қайнаған немесе ағаштың қалдығы мен қи-тезек шәйларындай емес- ең сіңімді, ең керемет шәй болатын. Сүйегі «жөнеуіт» дейтін уақыт пен тағдыр тауқыметін торықпай көтеретін ағаштан жасалған, қызыл жасаулы, боз киіз үйдің ішінде, бір шекесін сексеуілдің шоғы салынған темір астауға қыздырып отырып, бір шекесіне көнетоз тақиясын қисайтып қойып, кемпірінің-әжем Үзілдің құйып берген шәйін сағат жарым ішетін менің «бапам», әкемнің ағасы Жөнеубай шал есіме келеді. Міне, Серікбол әлемінің рахаты- сол шәйдан алған шалдар рахаты сияқты көрінеді маған. Ол тек шәй ішуге байланысты емес, сексеуіл аңсау, іздеу, оны машина жалдап, ағайынға жалынып, түн ортасында жолға шығып, ну Түлейден теріп, қопарып, машина астауына жіктеп, жіліктеп жинап, ұстатпай, ұсталмай ауылға алып келіп, шаруаңа жарату рахатымен байланысты.

Түлейді алғаш көрген адам таң қалумен қатар, күндегі айналасындағыдан өзге әлем көреді. Мынаның жері қалай, жерінің түрі қалай, айнала қоршаған ағашының болмысы қалай?! Бұрынғы көз үйреніп, біз оқыған оқулықтарда бұндай ағаштар болмаған. Сексеуіл, жыңғыл, тораңғыл... Әсіресе, ауылдан түн ортасы ауған кезде шығып, таң алдында таңғажайып тоғайға кірген адам үшін-қияли дүние! Ақ күмістен қақталған ай сәулесі, көрер көзге қорқынышты, түсініксіз тұрпатты, томар кескінді түйдек-түйдек орналасқан ағаштар келбетін ертегілер әлеміне балатады. Онымен тұрмай, сор басқан кебіртек жердегі шөлдің шөбіне түскен көлеңкесі нені жасырды екен деген ойды басыңнан шығармайды. Арасынан тірлік иесі, түз аңы шығып, көлік алдынан көлденең өтіп кетсе, бұл әлемнің нағыз тылсым, нағыз керемет екенін сонда білесің. Білесің де, сол жер, сол көрініс, сол әсерді қалай ғана мәңгілік есте қалдырам деп өзіңмен алысасың.

Ал, жақсы, Түлей ішінде таң атты делік, бұрынғылардан қалған сексеуіл сынықтарын, өздерің қопарған томарлармен бірге машинаңа, яғни, санаңа, Түркі әлемінің түнгі тарихынан табылған қазына сияқты тиеп алдық. Енді, сол қазынаны, ресми өкілеттігі бар үкімет адамынан жасырып, немесе, олар құрған қақпаннан аман-есен шығарып, өз үйің-өлең төсегіңді жылытуға жарата аласың ба? Міне, қайда мәселе!

Серікбол дүниесін ұғу, яғни, Түлейден сексеуіл жинау -өз алдына. Оны басқаға таныстыру үшін, танығысы келмейтінді үш орап алатын амалың болу керек. Яғни, Серікболдың өзінікіндей сұңғылалық. Әйтпесе, «әй, осы көгілдір отынның заманында сексеуілді малданған қайдан шыққан «мәмбет»» деп, айтқан сөзіңді жермен жексен қылатындар табылады. Табылып та жүр. Тарихи дәлел қайда дейді.? Кілең дайын екіні екіге қосып, төрт шығарып үйренгендер. Әрине, дайын екіні екіге қосып берсең, оны баланың миы да қабылдамай ма? Ал, сен мықты болсаң, сол төртті кілең бөлшектенген, бүктелген, бүгілген, бүлініп сынған бірліктердің қосындысынан шығарып көр! Шәй қайнататын отыныңды ата-баба қасиетті күлдігіне шыққан сексеілден сайлап көр! Өз тарихыңа өзің ие болып, ұрпаққа Ұлы Рухтың ұстанымдарын үйрет!

Қаптаған көрсеқызар, менменшіл топтар, өздерінің орманын мақтап, мадақтап жүргенде, өзіне өзін ұрмасаң сынбайтын сексеуілді не қылсын? Оның шоғының қызуы мен ол қайнатқан шәйдің рахатын қайдан білсін? Ал, енді, манағы ішкен шәйдың рахатына келейік. Ол-ащы арақтың зәрлі рахаты емес, ертесіне басыңды ауыртып, зер-зебіл қылатын. Ол- кекірігің келгенше тойып алып, тоңқаңдатып, ыңырантып, ұйықтатпайтын майлы тамақтың рахаты емес. Сексеуіл шәйының рахаты- іштегі дертті термен бірге сыртқа шығаратын, көңіл көкжиегіңді кеңейтіп, шытылған қабағыңды ашатын, шәй дастарханның басында отырған жанұяңмен жайдары, жарқын, емін-еркін сұхбаттастыратын рахат. Ол- ертеңіңе деген сенім, бүгінгі күннің шуағы, ол- керегеңнің кеңдігі мен уығыңның мықтылығы. Шаңырақ биіктігі өз алдына, ол- екібастан. Бізді жаратқан Тәңір – Ие, бізді осындай шәй ішу рахатынан айырмасын! 

Жарияланған күні: 0 Оқылған саны: 552




18 қазан 2021

15-ҚАЗАН КҮНІ МУЗЕЙІМІЗДІҢ АШЫЛҒАН КҮНІНЕ ОРАЙ МЕРЕКЕЛІК ШАРА ӨТКІЗІЛДІ.

8 қазан 2021

Ақтау қаласының №22 мектеп-гимназиясында Серікбол Қондыбай шығармашылығына арналған жиын өтті.

8 қазан 2021

"Атырау" телеарнасы "Еуразия ендігінде" бағдарламасының "Серікбол Қондыбай және қазақ мифологиясы" тақырыбындағы кезекті шығарылымы 1-қазан күні эфирге шықты.

28 қыркүйек 2021

«Қырымның қырық батыры» деп аталатын жырлар циклі

25 қыркүйек 2021

Серікбол Қондыбай мен оның еңбектері, ғалымның атындағы музейі мен ондағы құнды мұралар туралы Абай тв арнасындағы «Жәдігер» бағдарламасының кезекті шығарылымы назарларыңызға ұсынылады.

17 қыркүйек 2021

«Ұлттың ұйысуы – одан әрі дамудың басты факторы» тақырыбындағы республикалық лекториумның қатысушыларының бір тобы музейімізде қонақта болды.

17 қыркүйек 2021

“Қорқыт ата және Уақыт” атты қазақ әдебиеті пәнінен музей сабағы өтті.

14 қыркүйек 2021

«Маңғыстау мен Үстірттің киелі орындары» атты кітабы

2 қыркүйек 2021

ЖОЛДАУДЫ ҚОЛДАЙМЫН

1 қыркүйек 2021

«Білім күні» мерекесімен құттықтаймыз!

9 тамыз 2021

Тәуелсіздіктің 30 жылдығына арналған челлендж

9 шілде 2021

«С. Ә. Қондыбайдың ғылыми және мәдениеттанулық мұрасы: түркілер мен қазақтардың миф философиясын жаңаша тұрғыда зерттеу» атты республикалық дөңгелек үстел өткізілді.

2 шілде 2021

«Ел астанасы – Нұр-Сұлтан» атты мерекелік шара өткізілді.

1 шілде 2021

Музей суретшісі Е.Ещановтың «Бояулар құпиясы» атты шеберлік сағатына шақырамыз.

21 маусым 2021

Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы мемлекеттік басқару академиясының докторанттары музейімізге келді.

16 маусым 2021

Ұлы Баба немесе Құдай -ана - жер бетіндегі мифологиялық дәстүрлердің басым көпшілігіндегі ең басты әйел (ұрғашы) сипатты тәңіриенің атауы.

1 маусым 2021

1-маусым халықаралық балаларды қорғау күніне ашық есік ұйымдастырылып тегін қызмет көрсетілді.

27 мамыр 2021

ТЫЛСЫМ ӘЛЕМНІҢ МУЗЕЙІ.

19 мамыр 2021

18-мамыр Халықаралық музей күнімен құттықтаймыз!

18 мамыр 2021

СЕРІКБОЛ ҚОНДЫБАЙ АТЫНДАҒЫ МЕМОРИАЛДЫҚ МУЗЕЙІ «ҮЗДІК АУЫЛДЫҚ МУЗЕЙ» НОМИНАЦИЯСЫНЫҢ ИЕГЕРІ.

30 сәуір 2021

Назарларыңызға музейіміздің Мифология залының онлайн видеоэкскурсиясын ұсынамыз.


: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1380989155633539&id=100011674024631

21 сәуір 2021

20 апреля состоялась научно-практическая конференция региональных студентов ′′ Серикбольский мир"

21 сәуір 2021

Рубрика ′′ Материнская мифология′′

12 сәуір 2021

С 01-05 марта по 01-05 марта музейная экскурсия на квалификационный курс